Roze bril?

NIW7621_01Beschuldigingen van ‘pinkwashing’ laten de complexe werkelijkheid buiten beeld.

Vorige maand vond in Chicago de Creating Change-conferentie plaats, de grootste bijeenkomst van LGBTQ-activisten (lesbian, gay, bisexual, transgender en queer) in de Verenigde Staten. De Amerikaanse organisatie A Wider Bridge (AWB), die contacten legt tussen Amerikaanse en Israëlische LGBTQ-Joden, plande een (sjabbat)receptie waarvoor de Israëlische homorechtenorganisatie Jerusalem Open House (JOH) uitgenodigd was. Het evenement was al maanden geleden gepland en overlegd met de National LGBT Task Force, de organisator van de conferentie. Maar amper een week voordat het evenement zou plaatsvinden kreeg A Wider Bridge bericht van de directeur van de conferentie: om veiligheidsredenen moest de receptie afgelast worden. Ook zou het evenement door de Task Force op geen enkele manier publiekelijk onder de aandacht gebracht worden.

Het is het zoveelste incident waarbij een organisatie toegaf aan druk van anti-Israël-activisten, die in de dagen daarvoor flink hadden getwitterd en geblogd. En als zo vaak keerden de organisatoren van Creating Change een paar dagen later op hun schreden terug en mocht de bijeenkomst toch doorgaan. De organisatie liet weten het belangrijk te vinden dat er bij een dergelijk evenement sprake is van een ‘veilige’ en ‘inclusieve’ sfeer. Dezelfde argumenten waren opmerkelijk genoeg in eerste instantie genoemd als reden om het evenement niet plaats te laten vinden. Toen het eenmaal zover was, werd de bijeenkomst van AWB en JOH toch verstoord door een groep van tweehonderd pro-Palestijnse activisten. Volgens A Wider Bridge namen ze het podium over en beletten ze de Israëlische bezoekers het spreken. ‘Hey hey ho, pinkwashing has to go’, schreeuwden de demonstranten.

Pinkwashing
Had u er nog niet van gehoord? Pinkwashing is de claim dat Israël zijn progressieve beleid waar het rechten van homoseksuelen (en lesbiennes, biseksuelen en transgenders) betreft, gebruikt om de aandacht af te leiden van de bezetting van de Westelijke Jordaanoever en de manier waarop het Arabieren aan beide zijden van de Groene Lijn behandelt. De term werd oorspronkelijk gemunt in een andere betekenis. Pinkwashing werd gebruikt om de activiteiten van bedrijven aan te duiden die claimen borstkankerpatiënten te steunen, maar daar ondertussen geldelijk gewin bij hebben. De eerste die de term gebruikte in relatie tot Israël is Sarah Schulman, schrijfster en docent bij de City University of New York. Schulman is een leidende figuur in de Joodse tak van de BDS-beweging. Zij noemde pinkwashing ‘een bewuste strategie om de voortdurende schending van de rechten van Palestijnen te verbergen achter een imago van moderniteit in de vorm van Israëlisch “gay” leven’. Inmiddels is het in deze betekenis een vrij algemene term geworden.

Nu heeft Israël inderdaad een behoorlijk progressief beleid waar het de rechten van LHBT’s (op z’n Nederlands) betreft, en kent in het bijzonder Tel Aviv een bruisend ‘gay’ leven. De stad zelf heeft een homoseksuele burgemeester en staat in de lijstjes met favoriete ‘gay’ reisbestemmingen steevast in de top-tien. En ja, Israël heeft de militaire controle over de Westelijke Jordaanoever, met alle nare gevolgen van dien. Allebei waar. Maar dat er sprake zou zijn van een bewuste strategie om het een met het ander te verdoezelen lijkt een behoorlijk absurde aantijging. Het een doet het ander niet teniet.

Het vertoog van diegenen die zich van de term pinkwashing bedienen laat in ieder geval nogal wat te wensen over. Zo schreef iemand in de Washington Blade naar aanleiding van het incident bij Creating Change dat het evenement afgelast werd vanwege de ‘samenwerking van de organisatie met de Israëlische overheid, die de rechten van mensen in de bezette gebieden schendt’. Beschuldigingen dat AWB gelieerd zou zijn aan allerlei rechtse partijen in het land of onderdeel is van het Israëlische bureau voor toerisme waren niet van de lucht. Maar A Wider Bridge krijgt geen fondsen van de Israëlische overheid en heeft er ook geen contact mee. Tenzij je natuurlijk elk contact met Israël als Israëlische propaganda beschouwt, wat lastig te vermijden wordt als je doel is om in contact te komen met Israëlische homo’s. Een feit dat niet onderzocht werd door de mensen die het hardst schreeuwden om zowel AWB als JOH van Creating Change te weren.

“Net als BDS vermengen ze een keur aan complexe geopolitieke situaties, ontdoen ze op deze manier van elke betekenis en blazen de macht die zulke organisaties zouden hebben buitenproportioneel op. De redenering is dat álle Israëli’s verantwoordelijk zijn voor de daden van hun regering, volstrekt niet in staat zijn tot zelfstandig denken, en nou eenmaal allemaal straf verdienen,” schrijft journalist David Kaufman in The New York Post. Het lijkt inderdaad nogal buitenissig dat een organisatie die zich inzet voor de rechten van een bepaalde groep, onmiddellijk ook verantwoordelijk wordt gehouden voor de rechten van álle groepen, maar toch is het voor A Wider Bridge nodig om in hun uitgangspuntenmanifest op te nemen dat ‘hoewel ons werk zich richt op het creëren van banden met en steun voor de LHGT-gemeenschappen in Israël, we ons ervan bewust zijn dat er ook andere problemen met mensenrechten zijn, zowel in Israël als in de Palestijnse gebieden’.

Gay parade
Om het nu meteen antisemitisch (wat uiteraard gebeurde) te noemen gaat misschien te ver, maar het incident laat wel zien dat waar het opkomen voor kwetsbare groepen betreft, de goede bedoelingen ophouden bij de grenzen van Israël. Alles aan Israël is immers slecht. Jerusalem Open House zet zich ook in voor Palestijnen. Een van de belangrijkste Palestijnse LHBT-organisaties begon ooit als een project van JOH. Ze boden onder meer kantoorruimte en andere vormen van steun aan wat nu een bloeiende zelfstandige organisatie is.

Dat homorechten in Israël bewust ontwikkeld zouden zijn om als propaganda in te zetten is natuurlijk onzin, maar ze worden er wel degelijk voor gebruikt

Toch wordt ook in Israël met enige scepsis gekeken naar de manier waarop het land zijn pr richting buitenland inzet op de rechten van LHBT’s. Twee jaar geleden merkte politiek verslaggever Barak Ravid op dat hij zich niet kon herinneren dat hij Netanyahu ooit de woorden ‘homoseksueel’ of ‘lesbienne’ in het Ivriet had horen zeggen, maar dat hij hem wel een keer of tien het woord ‘gays’ had horen gebruiken in zijn Engelstalige toespraken. “Sterker nog,” schrijft rechtendocent Aeyal Gross in Haaretz, “in bijna elke toespraak die Netanyahu in Europa of de Verenigde Staten geeft, wijst hij erop dat in Iran homo’s opgehangen worden, terwijl ze in Israël gay pride-parades houden.” Dat homorechten in Israël bewust ontwikkeld zouden zijn om als propaganda in te zetten is natuurlijk onzin, vindt Gross, maar ze worden er wel degelijk voor gebruikt.

De complexe werkelijkheid van welk land dan ook, laat staan die van Israël, blijft onder beschuldigingen van pinkwashing goeddeels uit beeld. En daar hebben LHBT’s (en vooruit, ook de Q’s) helemaal niets aan. Niet in Israël, niet in de Verenigde Staten, en niet in de Palestijnse gebieden.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*