Geschiedenis

De term ‘nieuw’ in Nieuw Israëlietisch Weekblad is bedrieglijk. Het NIW is opgericht op 4 augustus 1865 en is daarmee het oudste nog bestaande consumententijdschrift van Nederland. Ook is het het enige Joodse weekblad van het land. Waarschijnlijk is het ook qua oplage het kleinste nog bestaande landelijke weekblad.

Tijdens de oprichting in 1865 zette het Nieuw Israëlietisch Weekblad zich af tegen het Israëlietisch Weekblad. In 1925 beschreef de toenmalige hoofdredacteur van het NIW de achtergrond van de oprichting als volgt:

‘De stichting van ons blad in 1865 was reeds een actie tegen den geest van stelselmatigen afval, die destijds een deel van het Nederlandsch Jodendom beheerschte en die toe uiting kwam in het doen toen reeds bestaande Weekblad. Het was de heerschappij der phrase, de nologische, uit Duitschland overgewaaide richting die toen in de Joodsche journalistiek van Nederland den toon aangaf en waartegen de onsterflijke Meyer Marcus Roest in het geweer kwam.’

Verboden

Het Israëlietisch Weekblad was in de ogen van Meyer Marcus Roest (de oprichter van het NIW) en diens medestanders verworden tot een vrijzinnig en liberaal blad. De liberaal-Joodse stroming vond haar oorsprong in Duitsland. Om het orthodoxe karakter van het NIW te benadrukken stond tot 1940 op de cover standaard de tekst: ‘Om U met de echte leer der waarheid bekend te maken’. Op 26 december 1940 werden alle Joodse bladen, dus ook het NIW, verboden door de Duitse bezetter. Alleen de Joodsche Raad ‘mocht’ een blad uitgeven: het Joodsche Weekblad’.

Voor de hele gemeenschap

Op 17 mei 1945, 12 dagen na de capitulatie van de Duitsers, verscheen het NIW opnieuw. Waarom juist het NIW en niet één van de andere 5 (!) Joodse bladen die voor de oorlog hadden bestaan? Misschien was het toeval. Twee medewerkers van de toenmalige uitgeverij, Joachimsthal, hadden de shoa overleefd. Er werd gedrukt op persen van het antisemitische blad ‘De Misthoorn’. Vanaf 1945 is het NIW niet langer antizionistisch orthodox, maar zionistisch en voor álle Joden. Lang was het gevestigd in de Amsterdamse Rapenburgerstraat. Na een kort intermezzo in Amstelveen keerde de redactie terug naar Amsterdam.  Na een verblijf van enkele jaren in Amsterdam Oost, bevindt de redactie zich sinds 2011 in de Amsterdamse Pijp.

Het NIW heeft een roerige geschiedenis achter de rug; dat kan niet anders dan met een lezerspubliek dat voortdurend met elkaar in discussie is. Veel van die lezers noemen het NIW nog altijd ‘de krant’ of ‘het Joodse blaadje’. Een paar jaar geleden werd het krantenformaat verruild voor dat van een magazine.