Orthodoxe toetsenborden

Het Israëlische leger is bezig om toetsenborden in te voeren die op sjabbat ook door religieus inlichtingenpersoneel kunnen worden gebruikt. De nieuwe toetsenborden verzenden gegevens die geen elektrische circuits openen of sluiten, zodat ze de orthodoxe gedragsregels voor de sjabbat niet overtreden. Dat berichtte de Israëlische krant Israel Hayom. De klavieren werden speciaal ontwikkeld voor de inlichtingenafdeling van de IDF, omdat daar vaak harediem werken die in de weekends vervangende dienst doen. 
Het blijft op basis van dit bericht ietwat duister hoe dit ‘werkt’ (of beter, ‘niet werkt’). Dayan Evers legt in een telefoongesprek uit hoe het zit. Een ‘gerama-schakelaar’ (gerama betekent ‘indirecte actie’) zorgt ervoor dat de handeling van het indrukken van een toets niet direct tot resultaat leidt, maar via een vertraging; de gebruiker reageert in feite op een impuls van het toetsenbord (de elektrotechnische details kunnen we verder niet toelichten). Halachisch gezien is het typen daarmee geen vorm van direct werken, en staan de rabbijnen het dus toe. Bovendien wordt het werkverbod voor de sjabbat deels opgeheven omdat het hier over de veiligheid van het land gaat, en dus, indirect, over het redden van levens, wat altijd al een halachische ‘uitweg’ uit het werkverbod was.
Het is een geheim project en het leger weigerde om verdere details te geven.