Israëls toekomst met Donald Trump

Demonstratie in Jeruzalem, 7 november j.l. Foto Hadas Parush/FLASH90
Demonstratie in Jeruzalem, 7 november j.l. Foto Hadas Parush/FLASH90
Demonstratie in Jeruzalem, 7 november j.l. Foto Hadas Parush/FLASH90

Rechtse nationalisten denken dat met de inauguratie van Trump als 45e president van de VS de era van Groot-Israël is aangebroken. Het tegendeel zou weleens waar kunnen zijn.

In de aanloop naar de inauguratie van Donald John Trump ging er nauwelijks een dag voorbij waarop de toen nog president-elect geen beslissing nam die bij rechts Israël met gejuich werd ontvangen. Deze week was er de uitnodiging aan leiders van de Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever naar de beëdiging in Washington te komen. En dan was daar het besluit zijn schoonzoon en naaste adviseur, de modern-orthodoxe Jared Kushner, verantwoordelijk te maken voor het vlottrekken van het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen. Om nog maar te zwijgen van de aanstelling van David ‘ik verplaats de Amerikaanse ambassade naar Israëls ongedeelde hoofdstad Jeruzalem’ Friedman als nieuwe ambassadeur in de Joodse staat.
Rechts Israël kon de oren nauwelijks geloven. Er wordt al hardop gespeculeerd over het definitief annexeren van de Westbank. In de wetenschap dat Trump weleens de eerste vier-jaarpresident sinds George H.W. Bush zou kunnen worden, lijkt het moment er in de geesten van de Naftali Bennetts rijp voor. Een meerderheid voor annexatie is onder de bevolking – nog – niet te vinden, maar uit een recente peiling bleek dat 62 procent van de Israëlische Joden voor uitbreiding van het aantal nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever is en 70 procent verwacht dat de nieuwe Amerikaanse president het land daarbij geen strobreed in de weg zal leggen.
Het moet gezegd, Likoed trapt hard op de rem. De minister van Regionale Samenwerking Tzachi Hanegbi noemde eventuele annexatieplannen al een ‘ramp’. Yitzhak Herzog van de progressieve Zionistische Unie, gaat een stap verder en ziet in annexatie de prelude voor een burgeroorlog zoals die in Syrië of Bosnië. De voorstanders ‘hersenspoelen de burgers met leugens’, meent Herzog in The Times of Israel. Het is volgens hem uitgesloten dat ‘de wereld zal toestaan’ dat Israël Area C (de 60 procent van de Westelijke Jordaanoever waarbinnen bijna alle Joodse nederzettingen liggen) conform Bennetts wens annexeert. Deze nederzettingen zijn naar internationaal recht – meer specifiek de Vierde Conventie van Genève en het Internationaal Gerechtshof in Den Haag – illegaal, al bestrijdt Israël dit en spreken de Amerikanen liever van ‘niet legitiem’.

Groot-Israël
De vraag moet worden gesteld of ultranationalistische Israëli’s en hun aanhangers in Europa en de VS niet kunnen of niet willen tellen. Op dit moment is ruim 20 procent van de Israëlische bevolking binnen de groene lijn van ’67 Arabisch. Dit is inclusief de populatie van Oost-Jeruzalem en de Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Die totale bevolking ligt op ruim 8,15 miljoen. Mocht de hele Westbank geannexeerd worden, komen daar een kleine 3 miljoen Palestijnen bij. Dit zou het percentage Joden in (Groot-)Israël in één klap terugbrengen tot onder de 60. Tel hierbij op het aanzienlijk hogere geboortecijfer van de Palestijnen en het wordt realistisch te stellen dat binnen enkele decennia na annexatie de Joden een minderheid in Israël zouden vormen (en dan laten we Gaza met zijn kleine 2 miljoen inwoners buiten beschouwing).

Het lijkt of ultranationalistische Israëli’s en hun aanhangers in Europa en de VS niet kunnen tellen

Om Israël in dat geval zijn Joodse karakter te laten behouden, zou de regering in Jeruzalem gedwongen zijn over te gaan tot massale etnische zuiveringen of het zou een apartheidsstaat worden, zonder volledige burger- en stemrechten voor de Palestijnen. Los van de morele bezwaren van beide keuzes zal de internationale gemeenschap geen van deze alternatieven accepteren. Wil Israël tot het beschaafde deel van de wereld blijven behoren dan kan het zich niet veroorloven zich te gedragen als het Zuid-Afrika van de jaren 80. Die vergelijking gaat op dit moment niet op, hoe graag de BDS-coalitie van islamitische en linkse bewegingen ook anders willen doen geloven. Maar juist politici als Bennett en zijn aanhangers van Habajit Hajehoedi (Het Joodse Huis) zouden er goed aan doen te kijken naar zowel het isolement van Zuid-Afrika als naar de enorme omwenteling die dit tot gevolg had en de demografische realiteit waarmee de blanke machthebbers zich geconfronteerd zagen.
Het is precies dat waaraan de (inmiddels oud-) minister van Buitenlandse Zaken John Kerry refereerde toen hij eind 2016 stelde dat als Israël een tweestatenoplossing blokkeert, het land Joods zal zijn of democratisch, maar ‘niet beide’. In het State Department kan men blijkbaar wel tellen. En natuurlijk wilde Kerry Jeruzalem er ook nog even aan herinneren wie wie meer nodig heeft: “Geen enkele Amerikaanse regering heeft meer gedaan voor Israëls veiligheid dan deze.” Opnieuw is het moeilijk de regering Obama op dit gebied veel te verwijten, afgelopen september – aan het einde van zijn mandaat dus – stelde de president nog eens 38 miljard dollar aan militaire hulp voor de IDF veilig, een recordbedrag. Niet voor niets noemden Joodse Democraten Obama al in 2008, aan het begin van zijn ambtstermijn, ‘de eerste Joodse president’.

Verziekte relatie
Maar op de valreep gaf Obama een signaal af aan de premier van ‘junior partner’ Israël. Conform het adagium nemo me impune lacessit (niemand beledigt mij ongestraft) stond het Witte Huis toe dat de Veiligheidsraad in de laatste dagen van 2016 de Joodse staat eraan herinnerde hoe weinig vrienden deze heeft wanneer het de voedende Amerikaanse hand bijt. Resolutie 2334 werd aangenomen nadat ambassadeur Samantha Power níét haar routineveto uitsprak en zich van stemming onthield. Het was Obama’s wraak voor de verziekte relatie met Benjamin Netanyahu van de afgelopen jaren (dat deze de actie van Power ‘beschamend’ noemde, was onzinnig – er bestaat geen regel in de Amerikaanse politiek die Washington verplicht onder alle omstandigheden het veto te gebruiken wanneer het thema Israël ter tafel komt). Maar het was meer dan dat.
De vertrekkende Amerikaanse regering beseft heel goed dat een tweestatenoplossing op dit moment dead in the water is. Zelfs als Netanyahu slim genoeg is de Westelijke Jordaanoever niet te annexeren (en dat is hij), lijkt een de jure, laat staan een de facto onafhankelijke Palestijnse staat verder weg dan ooit. Natuurlijk hebben de Palestijnen dit grotendeels aan zichzelf te wijten: de voortdurende en vanuit Ramallah gesteunde (zo niet geplande) terreurcampagne tegen Israël, het bittere conflict tussen Fatah en Hamas, het totale gebrek aan democratie bij de Palestijnse Autoriteit, de gemiste kansen op vrede wanneer de Palestijnen weer eens op het laatste moment een luid la! lieten horen… Niemand kan het Jeruzalem kwalijk nemen Mahmoud Abbas als volstrekt onbetrouwbare onderhandelingspartner te beschouwen.
Nu Trump het roer heeft overgenomen, met haviken als Kushner en Friedman in zijn kielzog, lijkt de tweestatenoplossing verder weg dan ooit. In dat licht kan Obama en Kerry’s laatste VNtrucje worden gezien als een waarschuwing: wees niet te euforisch, Bibi, er is op termijn geen andere keuze. Hetzelfde geldt voor de ‘vredesconferentie’ in Parijs van afgelopen week. Europa, de Arabische wereld, eigenlijk de hele planeet, blijft vasthouden aan een Palestijnse staat naast een Joodse. Vroeg of laat zal die er moeten komen. Misschien niet in de komende vier jaar, wanneer de Israëli’s zich mogen koesteren in de vriendschap en bewondering van de machtigste man op aarde. Maar Trump heeft als president niet het eeuwige leven, het is allesbehalve denkbeeldig dat het bij vier jaar regeren blijft voor The Donald. Israël zou er dan ook verstandig aan doen ieder vredesvoorstel dat schoonzoon Kushner uit de hoge hoed tovert om het vredesproces – dat sinds 2014, de laatste keer dat er direct met de Palestijnen werd onderhandeld, muurvast zit – met beide handen aan te grijpen. Het is hoogstwaarschijnlijk as good as it gets.

7 Comments

  1. Men zou eens de moeite kunnen nemen de Bijbel te pakken die onder het stof zit en het hoofdstuk Genesis open slaan. Daarin staat te lezen dat Abraham de belofte van G_D kreeg dat heel Israël hem en zijn nageslacht zal toebehoren voor eeuwig en altijd.

  2. In NIW 13 stelt redacteur Bart Schut dat Israël zal moeten accepteren dat er een Palestijnse staat ten westen van de Jordaan komt, omdat de Palestijnse bevolking daar momenteel uit een kleine drie miljoen mensen bestaat en er een hoger geboortecijfer is dan in Israël. Allebei deze beweringen zijn onwaar; gebaseerd op Palestijnse hocus pocus met statistieken.

    En Bart Vink van D66 verdedigt verderop in hetzelfde NIW om meer druk op Israël uit te oefenen voor die tweestatenoplossing. Echter, nog geen drie jaar terug waren het weer – voor de zoveelste keer sinds 1937 – de Palestijnen die dat afwezen; nota bene het compromisvoorstel van president Obama, de meest pro-Palestijnse Amerikaanse president ‘ever’.

    Die afwijzing betrof vier punten: de voorgestelde verdeling van Jeruzalem, de blijvende Israëlische militaire aanwezigheid in de Jordaanvallei, de erkenning van de Joodse staat en het afzien van nieuwe claims bij een definitief vredesverdrag.
    Het weigeren van de erkenning van Israël als Joodse staat is een gotspe, wanneer je zelf een Jodenvrije Arabische staat op islamitische grondslag wilt stichten.
    Maar het weigeren om af te zien van verdere claims is nog veelbetekender. Het laat zien dat de Palestijnen de droom van de vernietiging van Israël nog steeds koesteren en een Palestijnse staat slechts als opstap daartoe zien. Dit wordt overigens voortdurend door alle Palestijnse leiders (Hamas, Fatah en islamitische geestelijkheid) bevestigd, ook in recente Palestijnse televisie-uitzendingen. Zie likud.nl voor vele voorbeelden.
    Zolang dit de Palestijnse houding is, waarom zou Israël dan haar nek in die strop steken?

  3. Al bijna 100 jaar hebben we te maken met het salafisme, van oorsprong een reactie van de Islam op de morele invloed van het Westen op het gedrag van moslims. Later kwam daar nog de strijd tegen de politieke niet-islamitische invloed bij. De diverse salafistische bewegingen maken overal waar ze opduiken handig gebruik van de tekortkomingen van plaatselijke regeringen en werken zowel met de wortel van ondersteuning aan de bevolking als met de stok van de terreur. Die terreur werkt altijd in hun voordeel. Zie de sterke uitbreiding van het salafisme in de Palestijnse gebieden na de aanslagen van Hamas in de jaren ’90 en die van het salafisme in Europa na 9/11. Salafisten denken niet van hier tot de volgende verkiezingen, die zijn er bij hun immers niet, maar denken op lange termijn. Busch jr. droomde van veiligheid en orde in het Midden Oosten, maar ondanks de enorme militaire macht en de beste technologie die hij gebruikte, bereikte hij het tegenovergestelde, precies zoals de salafist Bin Laden gehoopt had. De aanslagen in Europa versterkten niet alleen de populisten overal in Europa, maar vooral het salafistische kamp. Bibi en Bennett en hun rechtse vrienden zijn druk aan het fantaseren over een Israël van Tanachische afmetingen, maar ondertussen kiezen recht onder hun neus steeds meer teleurgestelde Israëlische arabieren in Galilea, in de Driehoek en in de Negev het pad van het compromisloze salafisme. Annexatie van Palestijnse gebieden zal de leiding van de salafistische Hamas niet storen, integendeel, het brengt naar hun verwachting het einde van Israël dichterbij. Het overbrengen van de VS ambassade heeft voor Israël alleen symbolische waarde, maar zou de genadeslag kunnen worden voor de Palestijnse Autoriteit en dan is het mij duidelijk wie daarvoor in de plaats komt. Waar je ook kijkt, op plaatsen waar het salafisme zich eenmaal heeft gevestigd, heeft het weliswaar tijdelijke tegenslagen gekend en moet het zich af en toe even gedeisd houden, maar is ondanks soms meedogenloze bestrijding op nog geen enkele plek verdreven. Het verandert af en toe van naam of van leiders, maar blijft groeien. Iedereen die de ogen open heeft, begrijpt wat voor een bedreiging er uit gaat van het salafisme, of hij nu hier leeft of in Israël. Het is een uiterst moeilijk probleem. Zowel in Israël als in Europa zijn er daarom echte leiders nodig om deze bedreiging tegen te gaan, wijze mensen met daadkracht en visie. Zowel in Israël als in Europa zijn we echter voor leiderschap voorlopig aangewezen op leiders die niet weten wat ze moeten doen en dus geen leiders zijn, of op een mengsel van rechtse populisten, onrealistische linkse idealisten met daar tussenin een hoop kleurloze opportunisten. Wij wachten en wachten en de bom tikt steeds harder.

  4. Persoonlijk heb ik er geen zin in om tussen de Palestijnen of Israel te kiezen. Wanneer ik het gevoel heb dat ik daartoe gedwongen wordt zal ik altijd Israel kiezen, simpelweg omdat het een heel leuk land is en het onacceptabel is dat terrorisme algemeen geaccepteerd wordt als geldig stijdmiddel in de andere landen van het Midden-Oosten.

  5. In een definitieve oplossing zal toch de Jordaan de grens van Israel moeten worden. Het is de enige strategisch houdbare mogelijkheid op de lange termijn. Deze mogelijkheid kan echter alleen werkelijkheid worden bij een val van de Jordaanse monarchie. Dan kan Jodanië Palestina worden en kunnen de West-Bank Palestijnen daarheen.

    Tot die tijd is het voorzichtig laveren en moet men vooral geen afstand doen van de “gebieden”. Economische eenheid met beperkt Palestijne zelfbestuur lijkt vooralsnog de enige reële optie. Een tweestatenoplossing is echter een ramp. Dan begint de terreur opnieuw, en zal een Israel dat opgesloten wordt binnen de grenzen van vóór 1967 zich niet goed meer kunnen verdedigen. Zo’n scenario zou het begin van het einde van de Joodse Staat zijn.

  6. Iedereen heeft het over onderhandelingen of het conflict met de Palestijnen, maar niemand vindt de sociale omstandigheden in Israel van belang. Gebrek aan woningen, gezondheidszorg en het feit dat niets wordt gedaan om olim van het Westen naar Israel te trekken wordt over het hoofd gezien. Om niet over corruptie te spreken.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*