Is er leven na Abbas?

Demonstranten in de Gazastrook verbranden een portret van Mahmoud Abbas. Foto: Abed Rahim Khatib/FLASH90
Demonstranten in de Gazastrook verbranden een portret van Mahmoud Abbas. Foto: Abed Rahim Khatib/FLASH90

Na zijn spoedopname eind juli is de gezondheidstoestand van de 82-jarige Palestijnse leider onderwerp van heftige speculaties. De vraag wie Mahmoud Abbas zal opvolgen is urgenter dan ooit.

Het was slechts oververmoeidheid, liet woordvoerder Nabil Abu Rudeineh geruststellend weten. Zijn baas, de president van de Palestijnse Autoriteit (PA) Mahmoud Abbas, was in blakende gezondheid. Maar reken er maar op dat in de top van het Israëlische veiligheidsapparaat, vanuit de regering en Knesset in Jeruzalem, en door de Arabische buurstaten met argusogen wordt gekeken naar de dans om Abbas’ opvolging. Niemand heeft immers het eeuwige leven.
Abu Mazen (veel Arabieren gebruiken een kunya, een honoraire bijnaam, Abu, ’vader van’, en dan de naam van een zoon of dochter) werd tot eind vorige maand gezien als gezond voor zijn leeftijd. Dit ondanks prostaatkanker en het feit dat Abbas een kettingroker is. Maar de kanker werd succesvol behandeld en onlangs stapte de Palestijnse dictator – hoe anders moet je een leider betitelen die in het dertiende jaar van zijn vierjarige ambtstermijn zit, weigert verkiezingen te houden voor zijn (of enig ander significant politiek) ambt, en geen enkele vorm van parlementaire controle duldt – over op e-sigaretten.
De vraag wat er in de top van de PA gebeurt na zijn dood is extra urgent, omdat een fysiek zwakke Mahmoud Abbas mogelijk niet in staat zal zijn een aanval op zijn positie te weerstaan. Deze lijkt nu te worden voorbereid door een opvallende coalitie. Mohammed Dahlan, de in onmin geraakte voormalige Fatah-veiligheidschef van Gaza, is de favoriet van Egypte voor Abbas’ opvolging, en heeft er recent een machtige en onverwachte bondgenoot bijgekregen: Hamas. Dit is verbazingwekkend, Dahlan was jarenlang de grote vijand van Hamas in Gaza en voerde er voor de machtsovername van de terreurbeweging in 2007 een waar schrikbewind tegen haar leiders en activisten.

Corruptie
In 2010 werd Dahlan door Abbas en het leiderschap van de PA beschuldigd van corruptie en vluchtte naar de Verenigde Arabische Emiraten. Maar juist omdat hij niet meer tot de Fatah-top behoort, is hij aanvaardbaar voor de Hamas-leiding. En nu Qatar de geldkraan naar Gaza langzaam lijkt dicht te draaien, neemt de invloed van de Emiraten, waar Dahlan tijdens zijn ballingschap veel vrienden heeft gemaakt, in de strook alleen maar toe. Met steun van Egypte, de rijke Golfstaten en Hamas zal het lastig worden voor de Fatah-leiding en een kwakkelende Abu Mazen een leiderschapsoffensief te weerstaan.
Niet dat Dahlan populair is onder de Palestijnse bevolking, volgens een uitgebreide peiling van het Palestinian Center for Policy and Survey Research (PSR) ziet slechts 7 procent hem als Abbas’ opvolger. Aan de andere kant wil tweederde (en in de Gazastrook zelfs driekwart) van de Palestijnen dat Abbas zelf zo snel mogelijk zijn ambt opgeeft. En als er nu presidentsverkiezingen werden gehouden met Abbas als kandidaat om zichzelf op te volgen en met als tegenstander Hamas-leider Ismael Haniyeh, zouden deze twee ongeveer evenveel stemmen krijgen. Het politieke proces zit muurvast, de Palestijnen zijn tot op het bot verdeeld, Gaza en de Westelijke Jordaanoever lijken steeds verder uiteen te drijven en het sombere vooruitzicht van een bloedige burgeroorlog tussen Hamas en Fatah na Abbas’ overlijden, lijkt een steeds realistischer scenario te worden.

Het sombere vooruitzicht van een bloedige burgeroorlog tussen Hamas en Fatah na Abbas’ overlijden, lijkt een steeds realistischer scenario te worden

Uit de PSR-peiling blijkt dat er slechts één politicus een kans maakt als Abbas’ opvolger de Palestijnen enigszins te herenigen: Marwan Barghouti. In een verkiezingsstrijd zou hij zowel Haniyeh als Abbas verslaan, en hij is de enige politicus die door meer dan een derde van de Palestijnen wordt genoemd als nieuwe leider van de PA. Er is echter een klein probleem met Barghouti’s kandidatuur: hij zit momenteel vijf opeenvolgende levenslange gevangenisstraffen uit in een Israëlische gevangenis.

Haat
Nu is detentie door de Israëli’s niet bepaald nadelig voor een Palestijnse politieke carrière, integendeel, in de lijst van Abbas’ opvolgers (zie kader) is er nauwelijks een te vinden die niet op enig moment de binnenkant van een Israëlische cel heeft gezien. De meeste Palestijnen zien haat jegens de Joodse staat als een voorwaarde voor het leiderschap en een veroordeling wegens terrorisme als een eretitel. (Abu Mazen werd en wordt in dat opzicht als gematigd gezien, al publiceerde hij in 1984 een boek, getiteld De andere kant: de geheime relatie tussen nazisme en zionisme, waarin hij moord op zes miljoen Joden tijdens de Holocaust een ‘mythe’ en een ‘leugen’ noemt).
Barghouti’s haat tegen Israël is the real deal: in 2004 werd hij veroordeeld voor maar liefst vijf moorden (voor 21 andere werd hij vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs). In zekere zin spreekt zijn lange gevangenisstraf nu in Barghouti’s voordeel, hij heeft nooit de kans gekregen zich schuldig te maken aan de schokkende zelfverrijking die het leiderschap van de PA kenmerkt en die haar door het Palestijnse volk zo wordt kwalijk genomen (volgens PSR zien de Palestijnen corruptie als een groter probleem dan armoede en werkeloosheid, en zelfs als erger dan de Israëlische bezetting en de bouw van Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever!).
De vraag is of de internationale gemeenschap zal aanvaarden dat de Palestijnen worden geleid door een veroordeeld terrorist. Een nog groter probleem is van praktische aard: als Israël weigert Barghouti vrij te laten, hoe moet deze dan de Palestijnse Autoriteit leiden? Hoe kan hij onderhandelen met de regering in Jeruzalem vanuit zijn cel? En zal de Joodse staat daar bereid toe zijn? Die kans lijkt bijzonder klein, dus zal Fatah na Abbas’ dood met een ander plan op de proppen moeten komen. Volgens experts zou dat kunnen liggen in een gedeeld leiderschap van twee van Abu Mazens vertrouwelingen: naar buiten toe zal PA-onderhandelaar Saeb Erekat de Palestijnen vertegenwoordigen, terwijl inlichtingenchef Majid Faraj intern aan de touwtjes trekt. Een ideale situatie lijkt dat niet, zeker niet onder druk van buitenlandse geldschieters, Hamas in Gaza en met de ‘gedroomde’ kandidaat achter Israëlische tralies. De Palestijnen zullen wanneer Abbas overlijdt niet vijfmaal levenslang kunnen wachten tot zij weer een leider hebben.

De kandidaten

Marwan Barghouti (58). Verreweg de populairste kandidaat onder de Palestijnen. De vraag is of Israël en de internationale gemeenschap een veroordeeld terrorist als leider van de PA zullen aanvaarden. En of Barghouti in de praktijk in staat zal blijken vanuit zijn cel de Palestijnen te leiden.

 

 

Mohammed Dahlan (55). De voormalige Fatah-veiligheidschef in Gaza is een aartsvijand van Abbas én Hamas, omdat hij de terreurbeweging met grof geweld bestreed. Toch maakt de balling (woonachtig in de Verenigde Arabische Emiraten) een goede kans als favoriete kandidaat van Egypte, wat hem opvallend genoeg inmiddels weer acceptabel maakt voor Hamas.

 

 

Saeb Erekat (62). Volgens veel waarnemers zal de Palestijnse hoofdonderhandelaar na Abbas’ dood de PA als tussenpaus leiden. Maar opgelet, tussenpausen hebben er een handje van langer aan het bewind te blijven dan verwacht en Erekat heeft daar de leeftijd voor, al lijdt hij aan een gecompliceerde longziekte en had hij in 2012 een hartaanval – Abbas zou de twintig jaar jongere Erekat zelfs kunnen overleven.

 

Majid Faraj (54). Als chef van het belangrijke Palestijnse inlichtingenapparaat wordt de generaal-majoor gezien als naaste vertrouweling en rechterhand van Mahmoud Abbas. Deze positie maakt hem wellicht tot de belangrijkste kandidaat voor het leiderschap van de PA, vooral naarmate Abu Mazens gezondheid verslechtert en hij steeds meer van de relatief jonge Faraj afhankelijk raakt.

Nasser al-Qudwa (64). Na een conflict met Abbas verdween deze Palestijnse topdiplomaat (oud-PLO-ambassadeur bij de VN, oud-minister van Buitenlandse Zaken van de PA) van het politieke toneel en diende op verschillende posities bij de Verenigde Naties. Eén belangrijke troef heeft Al-Qudwa achter de hand: hij is de neef van Yasser Arafat.

 

Ismail Haniyeh (54). De enige kans die de huidige Hamas-leider heeft op het Palestijnse leiderschap is als er een enigszins vrije verkiezing voor dit ambt komt na Abbas’ overlijden. Weinig experts verwachten dat dit zal gebeuren.

14 Comments

  1. NATUURLIJK is er leven na Abbas. Even een terugblik. In 1964 werd de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO opgericht. Wie vandaag hun handvest leest weet met wat voor lieden we te maken hebben. Hamas handvest is nog een graadje erger.

    In 1969 werd Yasser Arafat voorzitter/leider van de PLO die vanaf haar ontstaan wereldwijd dood en verderf onder Joodse burgers zaaide. Door Palestijnen werden diverse vliegtuigkapingen en zelfs aanslagen gepleegd op scholen, bussen, synagogen. Luguber was de moord op 11 Israëlische atleten tijdens de Olympische Zomerspelen in München 1972.

    De koning van Jordanië moest helemaal niets van die militante Palestijnen weten en verdreef Arafat en zijn bende in 1970, Zwarte September. In Libanon 1982 gebeurde hetzelfde. Arafat en zijn PLO werden door Sharon en zijn IDF verdreven en werden als bevrijders door de Libanezen verwelkomd. Libanezen waren de terreur en onderdrukking van de PLO spuugzat.

    Het maakt niet uit wie de nieuwe PLO leider wordt. Zolang ze haat en verderf prediken in hun handvest zal er nooit vrede kunnen ontstaan tussen Israël en PLO. Het blijft trekken aan een dood paard.

    Wat duidelijk is geworden dat de PLO en Hamas heel Israël opeisen en geen Jood in hun territorium dulden. Dat blijkt al jaren: PLO en Hamas zijn virulente racisten gezien de vele manshoge rode waarschuwingsborden op Israëlisch grondgebied die vertellen dat Joden niet gewenst/verboden zijn in PLO steden.

    Onbegrijpelijk dat de VN/EU en zelfs de paus deze terroristische PLO erkent met Abbas als leider, die notabene de holocaust ontkent!!! Ik heb wijlen president Peres van Israël nooit begrepen dat hij met Abbas samen met de paus in Rome in het Vaticaan bad voor vrede. Het toppunt van hypocrisie: Abbas aanwezig op begrafenis Peres. Een Gotspe!!!

    Palestijnen die wonen in Oost Jeruzalem wonen honderd keer liever onder Joods dan onder Palestijns bestuur. Ze mogen dat natuurlijk niet hardop zeggen. Vrijheid van meningsuiting, geloof, bestuur, media, vakbonden zijn onbekend daar.

    Een goede opvolger van Abbas zou iemand zijn die als eerste daad het Haat/Handvest van de PLO in de papierversnipperaars zet en met Netanyahu om de tafel gaat zitten om een nieuw Handvest te schrijven zoals eertijds Ben Goerion dat deed en uitsprak op 14 mei 1948. Hij reikte daar alle Arabieren als goede buren de broederhand. Zo zie ik het ook en zo lees ik het ook in Jesaja 19:23….

    Te dien dage zal er een heerbaan wezen van Egypte naar Assur, (Syrië) en Assur zal in Egypte komen en Egypte in Assur, en Egypte zal met Assur (de Here) dienen. Te dien dage zal Israël de derde zijn naast Egypte en Assur, een ​zegen​ in het midden der aarde, omdat de Here der heerscharen het gezegend heeft met de woorden: Gezegend zij mijn volk Egypte en het werk mijner handen, Assur, EN MIJN ERFDEEL ISRAËL.

    Ik geloof in Wonderen, want ik geloof in de God van Israël.

    De gedreven socialist Ben Goerion geloofde ook in wonderen en sprak
    ‘Wie niet in wonderen gelooft, is geen realist’. Deze woorden sprak hij uit Op 14 mei 1948 toen hij in Tel Aviv de Proclamatie van de Onafhankelijkheid verkondigde.

  2. Niets is zo onbetrouwbaar als een bondgenootschap in de Arabische wereld. Het enige dat de Palestijnen langdurig bijeen houdt, is de haat jegens Israël en zelfs dat blijkt niet voldoende. Op haat kun je echter geen staat en geen normaal leven baseren. Een Palestijnse staat is nooit een reële oplossing geweest, immers Egypte en Trans-Jordanië hadden al korte metten gemaakt met dat idee, maar nu is zelfs wat vroeger wél een reële oplossing had kunnen zijn, opname in een andere Arabische staat, geen optie meer, want wie wil de Palestijnen nog ? Het enige wat we daarom met grote zekerheid kunnen verwachten, is dat de hardleerse Palestijnen nog veel ellende te wachten staat.

  3. Marwan Barghouti is door Israel veroordeeld in een showproces. Vrij laten die man en het vredesproces kan loskomen.
    Het probleem is alleen dat Netanyahu geen PW de Klerk is.

    • Die vlieger gaat niet op. Netanyahu hoeft geen De Klerk te zijn, want het probleem tussen Israel en de Palestijnen is niet een probleem van Apartheid jegens een bevolkingsgroep binnen één en dezelfde staat. Het is daarentegen het probleem van een groep die de Joodse Staat wil vernietigen en een andere staat ervoor in de plaats wil stellen.

      Dat Barghouti een man des vredes zou zijn, een mythe die gepropageerd wordt door ondermeer de New York Times, wil er bij mij niet in. Deze mythe is allang doorgeprikt en Michael Oren — de voormalige ambassadeur van de US in Israel, die bepaald geen stokebrand is — sprak zelfs van een “journalistieke terreuraanval” van de Times. Het is wijd en zijd bekend dat Barghouti een voormalig leider is van de gewapende Tanzim arm van Fatah en de stichter van de Brigade van de Al-Aksa Martelaren Brigade. Hij heeft meerdere moorden op onschuldige Israelische burgers op zijn geweten en het is onzin zijn proces een showproces te noemen.

      Het fundamentele probleem van Bosma is, zo lijkt mij, dat hij niet ziet dat Israel net zoals andere volkeren recht heeft op een eigen soevereine staat en dat die staat niet de verplichting heeft op te gaan in een groter verband of om bi- of multinationaal te worden. Dit wordt van andere staten ook niet gevraagd.

      In tegenstelling tot de auteur van het artikel denk ik dat de zgn. “Jordaanse optie” nog niet helemaal van tafel is. Het Hashemitische koninkrijk is volgens veel analisten op de langere termijn onhoudbaar. Bij een val van de monarchie zou Jordanië in principe de Palestijnse Staat kunnen worden. Daar zitten natuurlijk ook allerlei haken en ogen aan en het ontstaan van een nog veel gevaarlijker terroristische entiteit onder sterke Iraanse invloed is daarbij bepaald niet denkbeeldig.

      • Inderdaad. Dat het stichten van dat ene kleine Joodse staatje op de enige logische plek ter wereld nadelig was voor een deel van de Palestijnen, lijdt geen twijfel, maar dat dit noodzakelijk was en zoals de ontwikkelingen in Europa laten zien, nog steeds is, weigert Bosma te zien of toe te geven. De gruwelijkheden die Palestijnen elkaar aandoen en het feit dat universitair onderzoek heeft uitgewezen dat de meeste Israëlische Arabieren niet in een Palestijnse staat zouden willen leven, negeert Bosma volkomen. De vraag blijft waaróm hij dit doet en er niet voor schroomt om zelfs totaal onzinnige dingen uit te kramen, die, tenzij het goebbelse taktiek zou zijn, niet passen bij iemand van enige intelligentie. Zo beweerde hij onlangs dat de Palestijnen en homo-lesbische organisaties elkaar wederzijds zouden steunen. Lijdt hij aan een ernstige vorm van tunnelvisie, een obsessie, of is het iets anders ? Aangezien hij ook Hamas, die de uitroeiing van “alle Joden, tot de laatste” (er wordt beweerd dat dit geschrapt is, maar ik heb dit nog niet kunnen constateren aangezien het nieuwe charter niet vrij toegankelijk is) in haar charter geschreven heeft, een “bevrijdingsbeweging” genoemd heeft, vrees ik dat het antwoord op de vraag “iets anders” moet zijn.

      • Het fundamentele probleem van het zionisme is dat het een Joodse staat gevestigd heeft op Arabisch/Palestijns land, terwijl het niet toe wil geven dat het daarmee die Arabieren/Palestijnen een groot onrecht aandeed en aandoet.
        Voortdurend spelen zionisten het slachtoffer, maar wie is nu de bezetter, wie is de kolonist, wie pakt de ander zijn land, zijn huis, zijn vrijheid af?

  4. Even voor de duidelijkheid: De ‘manshoge rode waarschuwingsborden’ op zijweggetjes in de bezette dan wel betwiste gebieden zijn er geplaatst door de Israelische overheid, omdat men vreest voor het leven van Joodse Israeli’s die naar een Palestijns dorpje afslaan. Ze zijn er niet geplaatst door de Palestijnse burgemeesters van die dorpen of stadjes. Palestijnen woonachtig in de betwiste gebieden haten inderdaad de settlers, die ze beschouwen als wetteloze indringers van de hun voor een Palestijnse staat toegezegde gebieden.

  5. Contra Bosma: De Romeinen, later de Europeanen en de Arabieren waren en zijn de bezetters. De Joden zijn teruggekeerd naar hun eigen land, niet naar het land van anderen.

  6. @ Gerrit Meeuwissen: Een psychoanalyse van Bosma lijkt me interessanter dan zijn mantra’s, maar naar het schijnt mag zoiets niet gepubliceerd worden.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*