De ‘oprechte Joden’ van het antizionisme

Het rechts-populistische Alternative für Deutschland heeft een Joodse afdeling opgericht, tot grote woede van Joods-Duitse organisaties. Maar AfD is niet de enige politieke groepering die na beschuldigingen van antisemitisme Joodse leden als schild gebruikt, ook in Nederland is dit een gangbare praktijk.

Het was een beetje mosterd na de maaltijd, de anti-Israëlische demonstratie die 30 augustus 2014 begon op het Plein in Den Haag. Vier dagen eerder waren Israël en Hamas een staakt-het-vuren overeengekomen en hadden daarmee een einde aan de Gaza-oorlog gemaakt. Maar blijkbaar hadden de organisatoren al vóór die dag opgeroepen tot de demonstratie in Den Haag. Logisch dat er weinig volk op af kwam, misschien honderd man en een paardenkop. Toch was er een opvallende verschijning onder hen, twee opvallende verschijningen om precies te zijn. Aan het begin van het protest las een grijze charedi, geflankeerd door een tweede, een pro-Palestijnse verklaring voor. Beide Joden droegen de bekende outfit waarvoor je normaal gesproken naar Buitenveldert of Antwerpen moet, maar met één interessante toevoeging: een keffija, de door Jasser Arafat beroemd gemaakte Palestijnse witte sjaal met zwart visnetmotief.

De twee waren leden van de Neturei Karta-sekte, een ultraorthodoxe beweging die om religieuze redenen het bestaan van de staat Israël afwijst. De beweging is minuscuul, wereldwijd heeft Neturei Karta (‘de wachters van de stad’) misschien 5000 leden. De twee in Den Haag hadden zich laten invliegen vanuit Brooklyn, Londen of – ironisch genoeg – Jeruzalem, waar synagogen van hun beweging staan. Enkele tientallen leden van de sekte doen niets anders dan dat: overal opdraven waar anti-Israëlische – en vaak ronduit antisemitische – demonstraties of conferenties worden georganiseerd. Met als voorlopig dieptepunt de deelname van leden van Neturei Karta aan de Holocaustontkenningsconferentie van de Iraanse president Mahmoud Ahmedinejad in Teheran in december 2006.

‘Als je kijkt naar het partijprogramma in Beieren is de boodschap: Juden raus’

‘Niet koosjer’
Neturei Karta is de meest extreme Joodse antizionistische organisatie die zich willig laat gebruiken door antisemitische organisaties, maar zeker niet de enige. Een kleine drie weken geleden werd in de centraal-Duitse stad Wiesbaden de Juden in der AfD (JAfD) opgericht. 24 Duitse Joden werden direct lid (van wie er negentien bij de oprichtingsceremonie aanwezig waren) van de Joodse vereniging van het rechts-populistische Alternative für Deutschland. Geen groot aantal, Duitsland telt ongeveer 100.000 Joden, maar wat de groep mist qua mankracht maakt zij meer dan goed als het om politieke waarde gaat. AfD wordt door velen beschouwd als antisemitisch, ondanks zijn pro-Israëlische standpunten.

Daar is veel voor te zeggen, de lijst revisionistische uitspraken over de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust van hoge partijfunctionarissen is allang niet meer op één hand te tellen. Duitsland zou ‘trots’ mogen zijn op zijn soldaten tijdens de oorlog (aldus nationaal partijleider Alexander Gauland), het Holocaustmonument in Berlijn werd een ’Denkmal der Schande’ genoemd (deelstaatfractievoorzitter in Thüringen Björn Höcke), en sowieso was de hele nazitijd niet meer dan een ‘vlek vogelpoep in duizend jaar succesvolle Duitse geschiedenis’ (opnieuw Gauland). Andere AfD-leden, lager in de partijorde, misdroegen zich deze zomer in het voormalige concentratiekamp Sachsenhausen, AfD-politici uit Saksen vermaak ten zich in een antisemitische Facebookgroep en vorige week noemde het Baden-Württembergse deelstaatparlementslid Wolfgang Gedeon de oprichting van JAfD ‘een problematische zaak’. De Joden binnen AfD zouden ‘in het ongunstigste geval een zionistische lobbyorganisatie’ vormen die handelt ‘tegen de belangen van Duitsland en de Duitsers’. De AfD-leiding probeert nu Gedeon uit de partij te zetten, iets wat zij in 2016 ook al probeerde – zonder succes.

Niet alleen Gedeon was ongelukkig met de oprichting van de JAfD, Duits-Joodse organisaties buiten de partij veroordeelden deze bijna unaniem. Op een demonstratie tegen de JAfD in Frankfurt droegen leden van de Joodse studentenvakbond JUSD borden met de tekst ‘AfD is niet koosjer’. Charlotte Knobloch, voormalig voorzitter van de Zentralrat der Juden in Deutschland zei tegen de krant Bild: “Dat Joden tegenover zichzelf hun lidmaatschap van zo’n partij kunnen rechtvaardigen is onbegrijpelijk.” Volgens Knobloch is AfD zonder meer antisemitisch, bij de omroep Bayerische Rundfunk beklaagde zij zich erover dat de JAfD als alibi voor de Jodenhaat binnen de partij fungeert: “AfD probeert dit om zich als Joodvriendelijk te presenteren, maar dat zijn zij niet. Als je kijkt naar het partijprogramma in Beieren is de boodschap: Juden raus.” Knobloch refereerde hiermee aan het door de Beierse rechts-populisten voorgestelde verbod op onverdoofde slacht en besnijdenis.

AfD en Labour lijken beide in troebel water naar de stem van de antisemitische kiezer te vissen

Corbyn
Zover als Knobloch gaat Felix Klein, Duitslands eerste zaakgelastigde tegen antisemitisme, niet. In een interview met The Washington Post zei Klein: “Natuurlijk is AfD geen nazipartij, en het is over het algemeen geen antisemitische partij. Maar AfD staat toe dat sommige van zijn leden er antisemitische meningen op nahouden die in het openbaar geuit worden, en AfD zet deze leden niet genoeg onder druk hen te laten ophouden of zich zelfs maar te verontschuldigen, en zet hen niet uit de partij.” Klinkt bekend? Wie even vergeet wie de spreker van deze woorden is zou kunnen denken dat zij niet over AfD, maar over de Britse Labourpartij van Jeremy Corbyn gaan.

Want antisemitisme is in Europa allang niet meer voorbehouden aan rechts(-populisten), ook links kan er wat van. In augustus schreef het NIW onder de titel ‘Antisemitisch en een racist’ een analyse van de haast eindeloze reeks gevallen van Jodenhaat onder hooggeplaatste Britse socialisten en van hun leider. Bijna dagelijks publiceerden de Engelse kranten over nieuwe voorbeelden van antisemitische schandalen: sommige kwamen op conto van Corbyn zelf, terwijl tegen andere de partijleider weinig krachtdadig en vaak tergend langzaam optrad. Alles passeerde zo’n beetje de revue: Holocaustontkenning, steun aan terreurorganisaties, complottheorieën – tot en met de bizarre claim van Corbyn zelf dat Joden de typisch Britse ironie niet begrepen, ook al woonden zij al hun hele leven in het Verenigd Koninkrijk.

De overeenkomsten tussen de Britse socialisten en de Duitse rechts-populisten zijn treffend. Beide partijen zijn misschien niet per se antisemitisch (Labour pleit niet voor een verbod van sjechita of briet mila, maar is wel zo fel anti-Israëlisch dat het de toch al zo vage grens tussen antizionisme en antisemitisme volgens velen ver achter zich heeft gelaten), maar hun individuele leden grossieren in Jodenhaat zonder dat de partijleiding zich er al te veel van aan lijkt te trekken. Sterker nog: beide partijen lijken in troebel water naar de stem van de antisemitische kiezer te vissen. Labour doet dat met name bij de extreemlinkse en islamitische kiezer, terwijl AfD zich op extreemrechtse en nationalistische Duitsers richt. En dan is er nog een opvallende gelijkenis.

Waar AfD een Joodse afdeling heeft opgericht om als schild te dienen bij aantijgingen van antisemitisme, ging Labour de Duitse rechts-populisten een jaar eerder voor. Op 28 mei vorig jaar zag Jewish Voice for Labour (JVL) het levenslicht en sindsdien doet deze club niets anders dan partijleider Jeremy Corbyn door dik en dun verdedigen. JVL is opgericht om een antizionistische tegenhanger te bieden aan de Jewish Labour Movement (JLM), de zionistische Brits-Joodse arbeidersbeweging die al in 1939 werd opgericht maar waarvan de wortels teruggaan tot het Oost-Europese Poale Zion (‘arbeiders van Zion’) aan het begin van de twintigste eeuw. De JVL bestrijdt de JML, de voortrekker in de strijd tegen antisemitisme binnen Labour, in woord en daad. Wat daarbij opvalt is dat niemand op het idee kwam een Joods-antizionistische beweging binnen de partij op te richten vóórdat Corbyn door een reeks beschuldigingen van antisemitisme in de problemen kwam.

Voor Stephen Pollard, hoofdredacteur van ’s werelds oudste Joodse weekblad The Jewish Chroncile (opgericht in 1841), is het duidelijk wie er achter de oprichting van JVL zit en waarom. Wie: Jeremy Corbyn, waarom: verdeel en heers. “JVL heeft slechts één doel: het ondermijnen van de antisemitismebeschuldigingen binnen de partij,” schreef Pollard in april van dit jaar. JVL-voorzitter Jenny Manson heeft dit zelf met zoveel woorden toegegeven, wat Pollard deed verzuchten: “Jewish Voice for Labour hoort behandeld te worden met de minachting die het verdient.”

Het is niet met zekerheid te zeggen dat AfD zich bij het oprichten van zijn Joodse vereniging heeft laten inspireren door Corbyn, Labour en JVL, maar ook deze laatsten hebben het wiel niet zelf uitgevonden. Het ultrarechtse Franse Front National (FN) ging AfD én Labour voor. Toen Marine Le Pen af wilde van het antisemitische imago waarmee haar vader en veroordeeld Jodenhater Jean-Marie de partij had opgezadeld, zag in 2016 de Union des Patriotes Français Juifs (UPFJ) het licht. De UPFJ was onderdeel van een charmeoffensief met twee doelen: het afbreken van het antisemitische imago van het FN om de partij salonfähig te maken voor de centrumrechtse kiezer, en zelfs het zoveel mogelijk binnenhalen van de Joodse stem, die in Frankrijk – waar zo’n 600.000 Joden wonen – nog steeds enig gewicht heeft.

Hofjoden
Het idee Joden te gebruiken voor de eigen politieke agenda is natuurlijk al veel ouder. In de vroegmoderne tijd (ruwweg tussen 1500 en 1800) hadden talloze Europese vorsten al zogenoemde hofjoden aan hun zijde: bankiers die zich ontfermden over de financiën van de staat. Uiteraard speelde in die tijd de beschuldiging van antisemitisme nauwelijks een rol in de politiek, het werd eerder gezien als aanbeveling. Maar gebruik maken van Joden voor politieke doeleinden zien we al terug bij Pablo Christiani, een Spaanse Jood die na zijn bekering tot het christendom (en een naamsverandering) halverwege de dertiende eeuw als dominicaner monnik probeerde zijn voormalige geloofsgenoten zijn voorbeeld te laten volgen. Toen dat niet echt bleek te lukken, ging Pablo een stap verder en kreeg hij de paus zover dat hij de Talmoed mocht censureren. Uiteindelijk wist Christiani zelfs de Franse koning ervan te overtuigen het canonieke edict uit te voeren dat bepaalde dat Joden een speciaal teken op hun kleding moesten dragen om hen van christenen te onderscheiden. Inderdaad, een vroege voorloper van.

Jaap Hamburger

En in Nederland? Wel, ook in ons land zie je het fenomeen dat leden van de Joodse gemeenschap optrekken met anti-Israëlische of ronduit antisemitische politieke partijen en bewegingen. Zie bijvoorbeeld Een Ander Joods Geluid (EAJG) van voorman Jaap Hamburger, die al jaar en dag de inmiddels als ‘alternatief’ bekendstaande Kristallnachtherdenking steunt, zelfs wanneer daarbij een Arabisch-Israëlische politica spreekt die het ontvoeren van Joodse Israëli’s verdedigt, zoals in het geval van Haneen Zoabi. Of die de kritiek op het antisemitisme binnen de Labourpartij en van haar voorman Jeremy Corbyn afdoet als ‘een hetze’. Of die een panel organiseert met Dyab Abou Jahjah – berucht vanwege zijn uitspraak dat Joden Israël kunnen verlaten ‘met hun koffers of in een doodskist’. Of die bestuurslid is van BDS-organisatie The Rights Forum.

Lody van de Kamp

Hamburger staat niet alleen in zijn opvattingen. Rabbijn Lody van de Kamp liet zich twee weken geleden interviewen door DENK TV, het YouTubekanaal van de gelijknamige partij die zo prominent figureert in de antisemitismemonitor van het CIDI: Kamerlid Selçuk Öztürk beklaagde zich over ‘de lange arm van Israël en de Joden’ en zijn collega Tunahan Kuzu beschuldigde Israël ervan ‘Lebensraum’ te willen creëren op basis van een ‘Heim ins Reich-gedachte’. En bij deze club wilde Van de Kamp best vertellen dat de angst onder Amsterdamse Joden voor aanslagen met een islamitisch motief onterecht en ongegrond is. Weinig verrassend; al in 2015 zei Van de Kamp in een interview in het christelijke maandblad Volzin dat de angst voor groeiende Jodenhaat op niets gebaseerd is: “Voor veel Joden is antisemitisme een hobby geworden.” In het recente gesprek met Denk herhaalde de gepensioneerde rabbijn dit standpunt: “Antisemitisme krijgt onevenredige aandacht dan het eigenlijk verdient (sic).” Van de Kamp zei in hetzelfde interview de uitspraak van Öztürk over de ‘lange arm van de Joden’ niet als antisemitisme te beschouwen: “Ik begrijp waar hij naartoe wil.”

Natuurlijk roepen zij die gebruik maken van hun eigen Joodse organisatie om het hardst dat hún Joden de ‘echte’ Joden zijn

Marginale minderheid
Feministisch activiste Marjan Sax, volgens de website van Een Ander Joods Geluid lid van het Comité van Aanbeveling van de organisatie, stond begin dit jaar opeens op de lijst van Bij1, de partij van Sylvana Simons, die samen met Denk als enige weigerde het Amsterdam Joods Akkoord tegen antisemitisme te tekenen. Wat Bij1 wél doet? Bij monde van het Amsterdamse duoraadslid Jazie Veldhuyzen op Jom HaShoa oproepen tot een boycot van de Joodse staat. Nog even over dat Amsterdam Joods Akkoord: het zal u niet verbazen dat ook Jaap Hamburger daartegen was.

Marjan Sax

Net als in Duitsland (waar AfD dus 24 Joden voor zich wist te winnen), Groot-Brittannië (waar ondanks Jewish Voice for Labour tenminste 85 procent van de Joden Corbyn als antisemiet beschouwt), of in het geval van de Neturei Karta-sekte (0,03 procent van de Joden wereldwijd), zijn antizionistische Joden in ons land een kleine, marginale minderheid. De aanhang van Een Ander Joods Geluid loopt eerder in de honderden (of zelfs tientallen) dan in de duizenden – althans binnen de kehilla. Daarbuiten zijn Hamburger, Van de Kamp, Sax en hun handjevol Joodse volgelingen echter razend populair.

En natuurlijk roepen degenen die gebruik maken van hun eigen Joodse organisaties en individuen om onder het verwijt van antisemitisme uit te komen om het hardst dat hún Joden de ‘echte’ Joden zijn. Op een anti-Israëlische demonstratie in Berlijn in 2014 was op borden en spandoeken te lezen: “Het jodendom wijst de zionistenstaat af” en “Authentieke rabbijnen zijn tegen zionisme en de staat Israël”. Wie liepen voorop in deze mars? Twee leden van Neturei Karta. Bij de demonstratie in Den Haag eind augustus 2014 gebeurde hetzelfde. En op 23 augustus 2014 beet de antisemitische rapper Appa (echte naam Rachid El Gazoui) toen nog CIDI-directeur en nu NIW-hoofdredacteur Esther Voet toe dat ‘oprechte Joden’ haar ‘uitkotsen’. Of El Gazoui daarmee Neturei Karta bedoelde of de Hamburgers, Van de Kamps en Saxen van deze wereld bleef onduidelijk. Maar als het om het haten, beledigen en aanvallen van Joden gaat, kiest de echte antisemiet zijn vrienden zorgvuldig. Zelfs, nee vooral, als dit Joden zijn.

5 Reacties

  1. Het lijkt wel een lunch op zondagmiddag bij de familie waar de tantes en ijlings ingezonden familieleden van de andere zijde van het land het hebben over ‘slechte joden’ en ‘goede joden’.
    Ah Dieu, aye pitié de ton pauvre peuple, dacht hij en nam een slokje van zijn koffie.

  2. Ik wist niet dat er zulken stommen Joodse mensen zijn in Nederland. Sorry voor mijn Nederlands, ben al weg uit Holland voor 61 jaar weg uit Nederland.

  3. Er zijn domme Joden die hopen dat ze geaccepteerd zullen worden door niet-Joden als ze Israël en Joden aanvallen. Ik daag dit soort Joden uit om te op te komen voor rechten van vrouwen, religieuze minderheden, gays & lesbians in de arabische/moslim wereld. Ik daag ze uit om me 1 arabish /moslim land te tonen waar deze groepen even veel rechten hebben als in Israël. Ik daag ze uit om over echte bezette gebieden te praten z.a. Cyprus, de westerse Sahara, Balochistan, delen van Kurdistan, etc. Ik daag ze uit om te praten over de duizenden “palestijnen” die vermoord zijn door Jordanië, Libanon, Egypte en Syrië. Daarna kunnen ze zich richten op Israël.

  4. Ben verbijsterd over de uitspraken van Lody van der Kamp. Misschien even met Jaap naar de psychiater ? Hoe kan hij in vredesnaam spreken voor de Amsterdamse Joden ? Ik begrijp misantropen steeds beter.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*