Als het maar niet te Joods wordt

Door Rosalie Rottenberg-Anstadt

Afgelopen week was ik op sollicitatiegesprek bij het Museon in Den Haag, voor de functie ‘projectmedewerker kwaliteitsimpuls educatie Tweede Wereldoorlog’. De baan zou bestaan uit het ontwikkelen en presenteren van educatie-materiaal over de Tweede Wereldoorlog, in het bijzonder een leskoffer over hulp aan onderduikkinderen. Tijdens het gesprek was ik open over mijn Joodse achtergrond en het feit dat mijn tante onderduikkind was geweest. Ik droeg voor het leskofferproject enkele ideeën aan over bestaande educatieprojecten, zoals het brievenproject van JMW. De medewerkers van het Museon hadden daar nog nooit van gehoord en vroegen me of ze dit mochten noteren.

Een paar dagen later kreeg ik telefonisch bericht dat ik het niet was geworden. Ze vonden het een heel goed gesprek. Ik had duidelijk van alle kandidaten de meeste kennis van de Tweede Wereldoorlog. Ze hadden echter iemand anders aangenomen, die meer ervaring had met burgerschap. Meer ervaring met burgerschap? Wat houdt dat concreet in? Daar kreeg ik geen antwoord op. Ook niet op de vraag waarom het in de vacaturetekst hoofdzakelijk ging om educatie over de Tweede Wereldoorlog, terwijl nu burgerschap ineens prioriteit had.

Deze ervaring staat niet op zich. Vorig jaar solliciteerde ik naar de functie van educatief medewerker bij de Anne Frank Stichting. Ik kreeg geen reactie. Pas na veel telefoontjes van mijn kant kreeg ik te horen dat mijn profiel niet aansloot bij de functie. Mijn profiel van historica en leerkracht met een Joodse achtergrond sluit niet aan bij de functie van educatief medewerker bij de Anne Frank Stichting? Het werd stil aan de andere kant van de lijn.

Iets met discriminatie
En toen bekroop mij een onaangenaam gevoel. Een gevoel dat je niet kunt bewijzen en daardoor extra frustreert. Ik kon mij ineens identificeren met een Ahmed, die bij sollicitaties telkens wordt afgewezen. Nooit zal er een werkgever opstaan die toegeeft dat de naam, en dus de achtergrond van de kandidaat, een rol speelt bij zo’n afwijzing. ‘Hij is gewoon niet geschikt voor deze functie’. ‘Hij past niet bij ons profiel’. ‘Hij kan niet omgaan met de teleurstelling en gooit het meteen op discriminatie.’

Echter, na meerdere negatieve ervaringen houdt deze vraag mij bezig: zou het kunnen dat ik als Jodin, opgegroeid binnen een familie die min of meer getekend is door de Jodenvervolging, geweerd word uit de educatieve sector gericht op de Tweede Wereldoorlog? Hoeveel Joden werken er eigenlijk in de Shoa-educatie?

Ik ben als historica gespecialiseerd in de Tweede Wereldoorlog en heb daarnaast de Pabo gedaan en vier jaar voor de klas gestaan. Mijn scripties gaan over het verzet, over het Nederlandse oorlogserfgoed en geschiedenismethodes in het basisonderwijs. Ik heb stage gelopen bij het JHM en de Koninklijke Bibliotheek. Ik ben gastspreker geweest voor Open Joodse Huizen. Ik heb een korte film gemaakt over de onderduikgeschiedenis van mijn grootouders, rondleidingen gegeven in de Portugese Synagoge en een boek geschreven over de tweede naoorlogse generatie. Zal ik nog even doorgaan?

Het lijkt wel of de Jodenvervolging wordt gekaapt door niet-Joden voor politieke doeleinden. Anne Frank wordt tot in den treure gebruikt (misbruikt) om hedendaagse problematiek aan te kaarten. Je hoeft haar naam maar te noemen of je krijgt aandacht. Maar het gaat allang niet meer om wat zij heeft meegemaakt, om haar specifieke geschiedenis, om onze Joodse oorlogsgeschiedenis. De doelen vanuit de politiek, en daarmee ook gesubsidieerde educatieprojecten gericht op de Tweede Wereldoorlog, worden steeds algemener: ‘iets met burgerschap, discriminatie, vrijheid van meningsuiting, daar moet het over gaan. En als we de Jodenvervolging daarvoor kunnen gebruiken, prima! Als het maar niet te Joods wordt.’

26 Reacties

  1. Herkenbaar maar moeilijk te bewijzen.Ook in de sociale sector die redelijk links georiënteerd is krijg je meestal vragen als je in je C.V hebt staan dat je twee jaar in Israël werkzaam bent geweest.Blijf altijd positief en laat mij daardoor niet uit het veld slaan.Geef weer dat het een van de mooiste tijden is geweest en de vrouw van mijn leven ben tegen gekomen.Ga geen discussie meer aan over Jodendom en Israël. Dit heb ik geleerd na een aantal conflicten ook met directe collega,s in de zorg.Ook bij hoger opgeleid personeel (psycholoog) die eindverantwoordelijke voor mij was.Conflict heeft jaren geduurd en er was hierdoor een verstoorde arbeidsverhouding ontstaan met haar op de werkvloer.Ik denk dat dit komt door de kokervormige manier van denken en de beelden in de Media opleiding of opvoeding.Kortzichtigheid verbonden een linkse overtuiging.Heel subtiel zeggen als ik naar Israel op familiebezoek ga Naar zo een land zou ik nooit en te nimmer op vakantie gaan.Er boven staan en vriendelijk blijven heb ik ook moeten leren en scheiding maken tussen gevoel en verstand.Ik heb het gevoel losgelaten mij te moeten verantwoorden.Ik ben wie ik ben en daar ben ik trots op en zal dit niet verloochenen.Jammer dat er in Landelijk Nederland weinig Joodse werkgelegenheid qua werkgevers is.En laat de regering eerst eens een standpunt innemen qua anti-Semitische uitlatingen en verdrag ondertekenen. Goed voorbeeld doet goed volgen.De publieke opinie verward Jodendom en Israel vaak in mijn ogen.

    • Ik ben het hier helemaal niet mee eens. Als iemand iets raars zegt over Israël klap ik er bovenop. Wees niet bang. Op mijn werk haalt niemand het in zijn hoofd ook maar iets negatiefs over Israël te zeggen. Je moet opkomen voor onze prachtige Joodse staat en niet bang wegkruipen voor die domme vaak linkse kletspraatjes. Als ik naar Israël op vakantie ga en iemand vraagt mij waarom dan zeg ik dat even naar huis ga, naar het land dat als dat in 1940 al weer in handen was geweest van zijn rechtmatige eigenaren ( van ons dus) 6 miljoenen Joden niet in de gaskamers hadden hoeven sterven.

      Wees niet bang maar trots. Chazak chazak v nitchazek!

  2. Shocking! En wat is in godsnaam Burgerschap? Je bent overduidelijk over-gekwalificeerd en daar zijn ze bang van/voor.

  3. Joden als religie, prachtig! Maar niet als volk. Dat er nog steeds Joden rondlopen vindt het superieure christelijke Nederland eigenlijk een onverdraaglijke gedachte. Men beschouwt hen vanwege hun kennis van de Tien Geboden als gevaarlijke pottenkijkers en mogelijke klokkenluiders. Om niet te spreken van Israël, notabene een heel lánd vol met Joden – een doorn in het oog van de corrupte wereld. De Nederlandse regering pleegt daartegen officieel verzet en sabotage, door tegen Israël te stemmen in de VN en door het ondersteunen en belonen van anti-Joodse terreur.

    • Mmm… Ik ben christen, maar voel me absoluut niet superieur. Ik voel een diepe verbondenheid met Israel als land en het Joodse volk. De meeste christenen die “prat gaan” op de 10 geboden, houden zich er niet eens aan, aangezien ze het 4e gebod volkomen negeren en vrolijk op zondag in de kerk zitten. Er zijn maar een paar duizend christenen die op shabbat samenkomen en pogen de Torah na te leven. Ik denk inderdaad dat het met angst te maken heeft: angst dat deze Joodse mogelijke werknemer straks meer weet van de zaak dan ik als zogenaamde “expert”. Dat die straks mijn plek in gaat nemen …

      Shalom, Kees

    • Hoi Micheal, erg jammer dat je alle christenen over é;en kam scheert. Het klopt dat de regering hele foute beslissingen neemt wat betreft de Joodse belangen en gemeenschappen in dit land, daar ben ik het helemaal mee eens. Maar vergeet niet dat er vele mensen in Nederland zijn die volledig achter Israél en het Joodse en Israélische volk staan over de gehele wereld. Helaas kunnen wij die rottige geschiedenis van de constante vervolging van de Joden niet wegnemen. En moeten wij er juist met de neus op gedrukt worden. Ik vindt dit heel erg wat er nu in Nederland en ook in de rest van Europa gebeurt. Hou a.u.b. ook een open blik naar de Nederlander, die wel achter de Joodse gemeenschappen en Israël staan. Ik stam zelf van Duitsers en Joden af, ver in mijn familieboom. Mijn vader heeft ons opgevoedt met de verschrikkingen van de Holocaust en hij was er trots op dat Israél is ontstaan en er nu een veilig land voor het Joodse volk was. Mijn vader heeft dit aan zijn kinderen meegegeven. Er zijn weinig mensen geweest in WO II die Joden geholpen hebben maar ze waren er gelukkig wel. Ik schaam mij om Nederlander te zijn, dit mag je best weten. Mijn hart is er ook voor Israël en als Nederlander wordt je ook voor gek verklaard en als rassist gezien als je voor Israël ben. Ik ga binnenkort voor het eerst naar Israël een lang verwachtte droom die uitkomt. Alleen daarom krijg je al tegenstand. Nou dat is dan Jammer. Laten we vooral proberen om er toch samen iets moois van te maken in Nederland. Samen staan we sterk en misschien kunnen we dan met z’n allen in vrede samen leven.
      Shalom

  4. Juist, hey begon in Derban Zuid Afrika waar in 2001de anti racisme conferentie gekaapt werd door Palestijnen en hun linkse vriendjes.
    Zo wordt Anne Frank en de Kristalnacht gekaapt zijn door z.g. progressieve anti zionisten.
    Mensen die de geschiedenis niet kennen en alleen maar achter elkaar aan lopen.

    Rami de Lieme

  5. Met name de laatste alinea geeft perfect aan hoe tegenwoordig de maatschappelijke verhoudingen liggen. Joden zijn nuttig om in te schakelen en te verwijzen naar degenen in ons land die momenteel aan het kortste eindje trekken, maar meer ook niet.
    Bah.

  6. Aanvulling op mijn vorige reactie, het moet zijn Joden zijn nuttig om in te schakelen en te verwijzen naar degenen die momenteel zogenaamd aan de kortste eindjes trekken, terwijl dit niet het geval is !

  7. Het riekt naar discriminatie met een antisemitische inslag,en tekend de mensen welke hierover besluiten.

  8. Misschien wil Rosalie solliciteren op de vacature van Directeur bij de LJG Amsterdam!
    Misschien een heel leuke baan met haar achtergrond…?

  9. Wat erg! En raar. Voelt men zich bedreigd door een geweldige kandidate die waarschijnlijk meer van deze onderwerpen weet dan alle medewerkers en het management bij elkaar?

  10. Het ‘dode-Joden: zo erg, levende Joden: nog erger’-syndroom van Nederland! Walgelijk! Nederland verdient zijn Joden absoluut niet!

  11. Er bekruipt mij idd een Unheimisches Gefühl dat er met twee maten wordt gemeten. Het mag niet te Joods, Marokaans, Turks of noem maar op worden. Triest dat dit anno 2018 nog steeds geen steek veranderd is.

    • Het mag wel te Marokkaans,Turks of anderszins worden. Het mag niet te Joods worden ! Dáár gaat dit artikel over Haike.

  12. De Pianist

    ja ik ben de pianist
    pianist van Polanski

    zijn moed mijn moed
    mijn angst zijn angst

    zijn honger krampt
    mijn maag en darmen

    mijn overlevingsdrang
    in hem de bange Jood

    ik kreeg de slagen
    die hem verwondden

    hij werd 88 jaar oud
    moet ik ook worden

    één groot verschil is er
    ik vond mijn ouders weer

    de pianist een piano
    ik ben die Joodse jongen

    Geachte Mevrouw,
    Het gedicht hierboven schreef ik lang geleden nadat ik de film van Polansky gezien had, die de angstwekkende ervaringen van een Joodse jongen toonde. Hij was pianist, een heel goede maar werd opgejaagd omdat hij Jood was. Uiteindelijk overleefde hij op het nippertje. Ofschoon ik geen Jood ben, voel ik me dat wel hetgeen veroorzaakt werd door het enorme medegevoel dat mijn moeder heel vaak uitsprak jegens het opgejaagde joodse volksdeel door de nazis. De ervaringen die de joodse jongen onderging lijken veel op die van mij tijdens het laatste halve jaar van de tweede wereldoorlog. Ik werd als zestienjarige jongen nog afgevoerd naar het Roergebied als dwangarbeider en maakte vreselijke dingen mee. Daar schreef ik over in mijn boek “Buitenlander in vijandig land”. (indien U een exemplaar ervan wilt hebben, laat het me weten, dan stuur ik U een boek(428 pagina’s). U kunt mij o.a. vinden op FB en uiteraard op google.
    Mevrouw, laat U zich aub niet verbitteren door calvinistische uitingen omdat U naar de mening van dat soort lieden niet het geèffende, platgetreden pad bewandelt.

  13. dit is zo, zo herkenbaar – en dan voel je die onuitgesproken vragen, van zou hij of zij ook Israël door dik en dun verdedigen? – en vanuit sommige hoeken het verwijt dat die Joden zich tegenover Palestijnen net zo gedragen als……., juist zij zouden toch beter moeten weten, en dan weet je dat het beter is om niet te reageren en te proberen om te schakelen naar een veiliger onderwerp

  14. Gelukkig, zou ik zeggen, ervaar ik dit niet in Groningen. In de niet Joodse stichting die in samenwerking met de Joodse gemeente de Folkingestraat Synagoge beheert loopt alles en iedereen door elkaar. Joden in de Stichting en niet Joden soms bij de lern avond. Het is een lange weg geweest om veel verschillende belangen syngroon te laten lopen maar stukje bij beetje worden we daar steeds beter in. Ik ben zeer tevreden over de vele samenwerkings partners die wij kennen uit alle maatschappelijke en educatieve hoeken en gaten. Samenwerken kan wel maar je moet wel over veel liefde en geduld beschikken. Dat is een deugd die Joden en niet Joden altijd ten goede komt. En vooral bij jezelf blijven is mijn credo. En tegen Rosalie zou ik zeggen: neem contact op met de besturen van de door jouw genoemde instellingen en vraag hen eens naar de jouw benoemde voorvallen te kijken. Allicht dat zij er op deze manier ook wat leren.

  15. Het is tekenend voor de mentaliteit binnen onze maatschappij van nu. Ze willen wél je kennis gebruiken (misbruiken) maar níét erkennen van wíé ze de kennis hebben. Ze maken graag mooie sier met de kennis en kwaliteiten van de Joodse medemens maar hen als volwaardig beschouwen en erkennen dat is hen nog altijd een grote stap te ver. Het is nog altijd een triest feit dat veel te veel mensen nog steeds níéts geleerd hebben van de geschiedenis. Het anti semitisme lijkt een onuitroeibaar gif te zijn, maar persóónlijk zal ik blijven weigeren om dat te accepteren. Ik ben trots op mijn Joodse identiteit, mijn afkomst en op Israël en zal dat blijven uitdragen wat een ander daar ook van vindt.

  16. Allemaal geweldige mooie reacties las ik.

    Maar wat mij betreft wijst chris van wierst een weg om dit antisemitisme rigoureus bij bestuurders van bovengenoemde instellingen aan de kaak te stellen waar Rosalie tot haar verbazing/afgrijzen verschillende keren mee te maken kreeg: Afwijzing!!! En dat in een “beschaafd” Nederland.

    Ik las een quote van iemand die moegestreden was:

    Nederland 2018?

    “Ik ben moegestreden en probeer vlijtig aan te leren wat de overheid van ons Nederlanders eist: mijn kop in het zand steken en als een struisvogel door het leven gaan totdat wij in de afgrond van rechteloosheid verdwijnen. ”

    Goddank, dat zal gaan veranderen! De waarheid overwint altijd!
    Details Psalm 58…Handhaaf het Recht o God!

    Zie ook Jesaja 63-66 en Openbaring 14 en 19.

    Beste Rosalie, laat u opnieuw inspireren door roemrijke vrouwen uit de geschiedenis van Israël: Deborah, Jaël, Esther en het Boek Judith.

    Aanval is altijd de beste verdediging! Het licht is sterker dan de duisternis! Am Israël Chai! Zecharjah 8-14.

    Shalom. Bas Fortuin.

  17. Rosalie Rottenberg-Anstadt wekt in haar gastcolumn de suggestie, dat haar Joodse achtergrond een rol heeft gespeeld bij haar afwijzing voor een functie bij de Anne Frank Stichting. Die suggestie kan ik snel wegnemen. We hebben, zoals altijd, de beste kandidaat in de desbetreffende functie benoemd. Een kandidaat, overigens, met een Joodse achtergrond.

    Ronald Leopold
    algemeen directeur Anne Frank Stichting

    • Meneer Leopold, bent u echt nou zo naïef te denken dat deze reactie ook maar iets teweeg brengt! Iedereen die zich ooit heeft geïnteresseerd in de AFS weet hoe, laat ik maar zeggen, moeizaam de relatie tussen Joden en niet-Joden binnen deze Stichting is.

  18. Dag Rosalie,

    Er zijn op dit moment 2 vacatures bij de AFS . Jij zult er gelet je talenten, ervaring en scholing zeker voor kwalificeren . Veel succes

  19. De Shoa wordt gekaapt door allerlei lieden voor verschillende doeleinden. Het is werkelijk weerzinwekkend. Ooit grote ruzie gehad met een kennis, actrice en lerares theater, over een Anne Frank project…met Palestijnse kinderen. Ze moest “heel voorzichtig te werk gaan”… Deze dame nooit meer gezien nadat ik zei dat de enige reden dat dat meisje ondergedoken zat was omdat ze Joods en niet omdat ze een “universeel slachtoffer” was.

  20. Wat zijn de werkelijke agenda’s en doelstellingen van organisaties die wel graag Joods als handkarretje willen gebruiken, maar vooral niet authentiek, deskundig en van binnenuit gepresenteerd willen krijgen? Blijkbaar liever vasthouden aan een oppervlakkig en maakbaar beeld dat men kan drukken op de Joodse geschiedenis van W.O. II en vooral niet wat het tot nu toe teweegbracht, dat wordt zo te zien te pijnlijk (of politiek moeilijk verkoopbaar vanwege gevoeligheden van sommige belangengroepen).
    Ik geloof niet dat dit iets met “christelijk” nederland te maken heeft. De “wereldburger” (links en rechts) van nederland neigt te “relativeren”, want door het nieuws en sociale media zijn oorlogen en andere drama’s at the fingertips. Men vindt vergeleken die Weltschmertz het Joods verwijzen naar antisemitisme dan al gauw schreeuwerig en overdreven: “ze moeten er maar eens mee ophouden”! Deze ongepaste allergie van een aantal nederlanders (wat weten zij van een collectief trauma, 2e en 3e generatie problemen), in combinatie met de herhaalde leugens over de Joodse staat, een staat, zo vinden er, waarover we vooral heel kritisch moet zijn, resoneren vele malen sterker door dan oud christelijke standpunten.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.